Kim için:2. Adana Mimarlar Festivali katılımcıları ve tüm Adanalılar
Kiminle: Mimarlar Odası Adana Şubesi ve üniversite öğrencileri
Ne zaman: 2025
“Güneye bakmak → sarı-sıcak gölge” teması etrafında şekillenen 2. Adana Mimarlık Festivali, yalnızca bir coğrafi yönü işaret etmekle kalmaz; güneyin nasıl temsil edileceğini ve hangi yönlerinin öne çıkacağını da belirler. Ancak bu çerçeve bizce eksik kalır. Festivalle birlikte asıl tartışma, kimin sözünün görünür olduğu ve kimin dışarıda kaldığı sorularıdır. “Güney’den Bakmak” atölyesi, tam da bu noktada, festivali yerel bağlamı üzerinden içeriden sorgulayan bir alan açma ihtiyacıyla ortaya çıkmıştır.
“Güney’den Bakmak” atölyesi bu çerçevede, mimarlığı yalnızca üretenlerin değil, aynı zamanda kullananların ve gündelik hayat içinde yeniden deneyimleyenlerin sözünü açığa çıkarabilecek bir alan kurmayı hedeflemiştir. Festivalin tartışma başlıklarını bir başlangıç noktası olarak alırken, Güney’in kent ve mimarlık gündemini doğrudan katılımcıların deneyimleri üzerinden ele alır. Böylece hem geçmişin belleğine hem de “şimdi”nin izine odaklanan, çok katmanlı bir sözlü tarih çalışması oluşturmaya çalışır.
Bu yazı, söz konusu atölyenin fikir aşamasından uygulama sürecine uzanan yolculuğunu; motivasyonlarını, yöntemlerini ve ortaya koyduğu tartışma alanlarını izleyerek, “festival içinde festival eleştirisi” üretme çabasını görünür kılmayı amaçlamaktadır.
3 gün süren 2. Adana Mimarlık Festivali kapsamında gerçekleşen “Güney’den Bakmak” atölyesi; çoğunluğu öğrenci ve yeni mezun mimar, peyzaj mimarı ve farklı tasarım disiplinlerinden katılımcılarla birlikte yürütüldü. Atölye, yalnızca katılımcılar arasında kalan bir üretim süreci kurmak yerine, “yerelin sözünü çoğaltma” motivasyonuyla daha geniş bir katılım zemini açmayı hedefledi. Bu doğrultuda, atölye süreci festival öncesinde başlatıldı ve herkese açık bir anket çalışmasıyla desteklendi. Çeşitli sosyal medya platformları üzerinden paylaşılan bu anket aracılığıyla, yalnızca atölye katılımcılarının değil, festivalde yer almayan ancak kente ve mimarlık ortamına dair söz söylemek isteyen herkesin katkısı toplanmaya çalışıldı. Amaç, festivalin temasıyla birlikte yerelin, Güney’in mimarlık gündemini görünür kılacak çok sesli bir veri zemini oluşturmaktı. Elde edilen anket sonuçları, atölye süreci boyunca katılımcılarla yapılan birebir ve çevrimiçi görüşmelerde tartışmaya açıldı. Bu tartışmalardaki başlıklar, festivalin birinci günü katılımcıların kendi deneyimleri ve gözlemleriyle birleşerek genişletildi. Süreç içinde ortaya çıkan fikirler, yorumlar ve eleştiriler katılımcılar tarafından hazırlanan ortak bir afişe dönüştürüldü. Bu afiş üzerinde tüm katılımcılar yani “Güney’den Bakanlar”, Adana’nın gündemini kendi perspektiflerinden anlatıp, kendi kalemlerinden çıkan ‘slogan, çizim, doodle’ gibi ifade yöntemleri ile görselleştirdi. Bu afişlerdeki bazı sloganlar atölyenin herkese açık tartışma alanına aktarıldı.(Buraya bir görsel eklenebilir)
Atölyenin ikinci gününde ise, önceki tartışmaları festival ziyaretçilerine de açmak ve etkileşimli bir ortam oluşturmak amacıyla, o ana kadar ortaya çıkan tüm fikirleri içeren kolektif bir “Adana haritası” hazırlandı. Bu harita, festivalin ikinci gününde atölye alanına asılarak katkı sunmak isteyen herkesin kullanımına açık hale getirildi.
Atölye boyunca dile getirilen sözler ve sloganlar; Adana’nın mekânsal, sosyal ve kültürel yapısına dair parçalı ama bir o kadar da güçlü ipuçları sunar. Plansızlıktan kamusal alan sorunlarına, mimarlık ortamına yönelik eleştirilerden kentsel dönüşüm, ulaşım, deprem ve çevre meselelerine kadar uzanan bu ifadeler, kenti anlamaya ve yeniden düşünmeye yönelik kolektif bir üretimin izlerini taşır. Aşağıda yer alan başlıklar altında derlenen bu notlar, hem mevcut duruma dair bir kayıt hem de geleceğe yönelik tartışmalar için bir başlangıç noktası olarak okunabilir.
PLANSIZLIK & SPONTANLIK
MİMARLIK(FESTİVALİ) ELEŞTİRİSİ
KENT & YER
ULAŞIM
DEPREM
İKLİM, ÇEVRE VE YEŞİL ALANLAR
23–25 Ekim tarihleri arasında Mimarlar Odası Adana Şubesi tarafından düzenlenen, küratörlüğünü Heval Zeliha Yüksel’in, danışmanlığını ise Celal Abdi Güzer’in üstlendiği 2. Adana Mimarlık Festivali kapsamında gerçekleştirdiğimiz “Güneyden Bakmak” atölyesini hayata geçirmemize olanak sağlayan tüm paydaşlara teşekkür ederiz. Bizleri bu üretim sürecine davet ederek katkı sunma imkânı tanıyan festival ekibine ayrıca minnettarız.
Festival süresince gerçekleşen atölyeler, paneller, sergiler ve çeşitli etkinliklerle zenginleşen program, farklı ölçeklerde düşünme, tartışma ve birlikte üretme ortamı yaratmıştır. Bu sürece katkı koyan, fikirleriyle, katılımıyla ve emeğiyle festivali çoğaltan tüm katılımcılara da teşekkür ederiz.
Atölye sonunda hazırlanan Güney Bakmak fanzinini buradan inceleyebilirsiniz.
Atölyenin fotoğraf albümüne buradan ulaşabilirsiniz.
Atölye yürütücüleri: Ece Sultan Karacık, Emrah Güllüoğlu, Emre Gündoğdu
Atölye katılımcıları: Beyza Durgun, Ceylan Liha, Esra Töle, Gökçe, Havvanur Kestelli, İkra Ay, Kaan Taka, Meryem, Niyazi Emek, Şeyma Arık
